| |
| 1. CE İşareti
nedir? |
| |
|
CE İşareti Avrupa Birliği (AB)
üyesi ülkelerde ürünlerin hiçbir teknik engelle
karşılaşmaksızın dolaşımını sağlar. Bir nevi
teknik pasaport işlevini görür. AB mevzuatını
uyumlaştırma çalışmaları kapsamında Yapı
Malzemeleri Yönetmeliğinin (89/106/EEC) ülkemizde
yürürlüğe girmesiyle yurtiçi pazarına arz edilen
düzcam ve işlenmiş düzcam ürünlerinin CE İşareti
taşıması zorunlu hale gelmiştir. |
| |
| 2. Bir ürünün CE
İşareti ne demektir? |
| |
|
Ürünün; güvenlik, sağlık, çevre
ve tüketicinin korunması ile ilgili temel
gerekleri yerine getirdiğini gösterir. Diğer bir
ifadeyle, uyumlaştırılmış Avrupa Standardı (hEN)
olarak tanımlanan Avrupa teknik
spesifikasyonlarına uygunluğunu belirtir. İlgili
uyumlaştırılmış Avrupa Standardı ile uyumlu
olduğunu belgeleyen üretici; ürününe, ambalajına
ve sevk irsaliyesine CE İşaretini
iliştirebilir. |
| |
| 3. CE
İşaretlemenin yararları nedir? |
| |
|
Uyumlaştırılmış Avrupa Standardları, üreticiye
Avrupa ölçeğinde ürünlerinin performansını
kanıtlama imkanını vermektedir. Geçmiş dönemde,
farklı özellikler talep eden standardlara karşı
her bir ülkede ürün performansının kanıtlanması
bir zorunluluk idi.
CE İşareti, ürün
onaylarında maliyet avantajı
sağlamaktadır. |
| |
| 4. CE İşaretinde
nasıl bir yol izlenir? |
| |
- İlk olarak, ürünün hangi Yeni Yaklaşım
Direktifi(leri) kapsamına girdiği belirlenir.
|
- Eğer ürün Yeni Yaklaşım Direktifleri
kapsamına girmiyorsa o ürünün CE İşareti taşıma
zorunluluğu bulunmamaktadır.
|
- Şayet mevcut ise direktifler temin edilerek
ürünle ilgili direktiflerde öngörülen güvenlik /
emniyetle ilgili hususlar belirlenir.
|
- Ürünle ilgili teknik hususlar için AB
uyumlaştırılmış Avrupa Standardları bulunur.
|
- Ürünün ilgili Yeni Yaklaşım Direktifinde yer
alan temel gereklere uygunluğunun tespiti için
öngörülen uygunluk değerlendirme sistemi
belirlenir.
|
- Ürünün temel gereklere uygunluğunun tespiti
için Onaylanmış Kuruluşa başvurulması gerekip
gerekmediği belirlenir.
|
- Uygunluk değerlendirme işlemlerinin
tamamlandığından emin olunması bakımından, talep
edilen tüm test ve uygunluk kriterlerinin
tamamlanması için bir Onaylanmış Kuruluş ile
birlikte çalışılır.
|
- Teknik dosya ile direktiflerde talep edilen
diğer bilgi ve belgeler muhafaza edilir.
|
- Uygunluk değerlendirmesini takiben, Uygunluk
Beyanını ve varsa talep edilen destekleyici
deliller hazırlanır, ürünün üzerine, etiketine,
ambalajına veya sevk irsaliyesine “CE İşaretini”
doğru olarak iliştirdikten sonra ürün piyasaya
arz edilir.
|
| |
| 5. CE İşareti ile
ilgili teknik dosyada hangi dokümanlar
bulunur? |
| |
|
Üretici, ürünü ile ilgili daha
önce bahsedilen tüm işlemlerden sonra teknik
dosyayı hazırlamakla yükümlüdür. Hazırlanan teknik
dosyanın bir kopyası; imalatçının kendisinde, bir
kopyası Onaylanmış Kuruluş’ta (eğer belgelendirme
yapılmışsa), bir kopyası da ithalatçısında ya da
ülkedeki yerleşik yetkili temsilcisinde kamu
otoriteleri tarafından istenildiğinde ibraz
edilmek üzere hazır bulundurulmalıdır. |
| |
|
CE İşareti ile ilgili Teknik
Dosyalarda AB Yeni Yaklaşım Direktiflerinde
öngörülen belgeler, deney raporları ve diğer bazı
dokümanlar aranır. Teknik Dosya içerisinde
bulunması önerilen dokümanlar aşağıda
verilmektedir. |
| |
- Mamule ait genel bir tanımlama,
- Tasarım ve imalata ait çizimler,
komponentlerin, parçaların, devrelerin, vb.
şemalar ve çalışma prosedürü ile ilgili
bilgiler,
- Mamulün üretiminde kullanılan standardların
bir listesi,
- Standardların uygulanmadığı durumlarda ise
ilgili direktiflerce öngörülen temel emniyet /
güvenlik gereklerine uyum için kabul edilen
çözümler,
- Tasarım sonuçları vb.
- Deney belge ve raporları,
- Başlangıç Tip Deney raporu
- Kalite Güvence Sistem Belgesi,
- Uygunluk Beyanı.
|
| |
| 6. Yapılarda
kullanılan düzcam ve işlenmiş düzcam ürünlerin CE
İşareti taşıma zorunluluğunun yasal dayanağı
nedir? |
| |
|
Avrupa Birliği’nin teknik
mevzuat uyumu çerçevesinde 1985 yılında
benimsediği “Yeni Yaklaşım Politikası”
kapsamındaki bazı “Yeni Yaklaşım Direktifleri”ne
konu olan ürünlerin CE İşareti taşıması
zorunludur. Düz cam ve işlenmiş düz cam ürünleri
de Yeni Yaklaşım Direktifleri arasında bulunan
Yapı Malzemeleri Direktifi kapsamına
girmektedir. |
| |
| 7. Yapı
Malzemeleri Direktifine uygulanan temel gerekler
nelerdir? |
| |
| Yapı Malzemeleri
Direktifine uygulanan altı temel gereklilik
aşağıda verilmektedir. |
| |
- Mekanik dayanım ve stabilite,
- Yangın durumunda emniyet,
- Hijyen, sağlık ve çevre,
- Kullanım emniyeti,
- Gürültüye karşı koruma ve
- Enerjiden tasarruf ve ısı muhafazası
|
| |
| 8. Yapılarda
kullanılan düz cam ve işlenmiş düz cam ürünlere
ait uyumlaştırılmış Avrupa Standardlarının mevcut
durumu nedir? |
| |
|
“Yapılarda Kullanılan Cam”
alanında destek standardlarını (ürün tanımları ve
özellikleri, genel olarak kabul edilen değerler /
hesaplama metotları, ürün performansına yönelik
deney metotları) hazırlayan Avrupa Standardizasyon
Komitesi (CEN)’ne bağlı 129 no’lu Teknik Komite,
Avrupa Komisyonu tarafından M 135 no’lu talimat
ile uyumlaştırılmış Avrupa Standardlarını
hazırlamakla görevlendirilmiştir. M 135 no’lu
talimat kapsamına giren cam ürünler ana (düz ve
bombeli cam paneller, kanal şekilli cam, yalıtım
cam üniteleri, cam blok ürünler) ve alt (temel
cam, işlenmiş camlar, özel veya emniyet camları,
kaplamalı cam, ayna vs.) gruplara ayrılmıştır.
Ayna ve cam blok ürünler dışında diğer cam
ürünlerin uyumlaştırılmış Avrupa Standardları
yayınlanmıştır. |
| |
| 9. Uyumlaştırılmış
Avrupa Standardlarının içeriği
nedir? |
| |
|
Piyasaya arz edilen düz cam ve işlenmiş düz cam
ürünlerin uyumlaştırılmış Avrupa Standardına
uyması gerekmektedir. Bu standardlar zorunlu olup
içeriğinde;
- Ürünün standarda uygunluğunun nasıl
sağlanacağına ilişkin kurallar,
- Ürün ve performans özelliklerinin Başlangıç
Tip Deneyine ilişkin kurallar,
- Girdi, proses ve ürün kontrollerine ait
fabrika üretim kontrolü,
- Ek ZA- Avrupa Birliği Yapı Malzeme
Direktifinin hükümleri
konularında
ayrıntılı bilgi verilmektedir. Eylül 2006
itibariyle AB üyesi ülkelerde zorunlu uygulamaya konulan uyumlaştırılmış Avrupa Standardlarından
bazı örnekler aşağıda gösterilmektedir. |
| |
- EN 572-9 Temel soda kireç
silikat cam ürünler (Float, çekme cam, desenli
cam, telli desenli cam vs.)
- EN 1096-4 Kaplamalı camlar
- EN 1863-2 Isıyla mukavemeti
arttırılmış (kısmi temperlenmiş) soda kireç
silikat camlar
- EN 12150-2 Isıyla
temperlenmiş soda kireç silikat emniyet camları
|
| |
| 10. Yapılarda
kullanılan camlar için hangi uygunluk
değerlendirme sistemleri
kullanılmaktadır? |
| |
|
Yapılarda kullanılan camların
kullanım amacına göre üç ayrı uygunluk
değerlendirme sistemi (AoC) verilmektedir. Yangın
ve mermi direnci ve patlamaya dayanıklılık gibi
kullanım amaçları için uygunluk değerlendirme
sistemi 1, yangına tepki, dış yangın performansı,
kullanımda güvenlik, enerji tasarrufu ve
gürültünün azaltılması gibi kullanım amaçları için
uygunluk değerlendirme sistemi 3 ve diğer
kullanımlar için de uygunluk değerlendirme sistemi
4 seçilmektedir. Her bir sistem için üreticinin ve
Onaylanmış Kuruluşun sorumlulukları tarif
edilmektedir. |
| |
|
Ürünlerin test, muayene
ve/veya belgelendirmesini yapmak üzere üye ülkeler
tarafından alt yapısı yeterli görülen uygunluk
değerlendirme kuruluşları arasından seçilerek AB
Resmi Gazetesi’nde yayınlanan kuruluşlar
Onaylanmış Kuruluş (Notified Body)
statüsünü almaktadır. |
| |
| 11. CE İşareti
altında hangi özellikler
bulunabilir? |
| |
|
CE sistemi altında, çeşitli
ürün özellikleri için geçerli bir değer beyan
edilir. Belli bir özellik beyan edilmeden bir ürün
piyasaya arz edilmek istenirse, o özellik için
“Performans Tayin Edilmedi” anlamına gelen NPD
kullanılır. Aşağıda verilen özellikler
bulunabilmektedir. |
| |
- Yangın durumunda
emniyet:
Yangın direnci, EN
13501-2’e göre, (NPD olabilir)
- Yangın durumunda emniyet:
Yangına tepki, EN 13501-1’e göre, veya
Avrupa Komisyonu tarafından kabul edilen A1
sınıfı (NPD olabilir)
- Yangın durumunda
emniyet:
Dış yangın davranışı, pr EN
13501-5’e göre (NPD olabilir)
- Kullanımda emniyet /
Uygulama:
Mermi darbesine karşı
dayanıklılık, EN 1063’e göre (NPD olabilir)
- Kullanımda emniyet /
Uygulama:
Patlamaya dayanıklılık, EN
13541’e göre (NPD olabilir)
- Kullanımda emniyet /
Uygulama:
Sarkaç çarpma dayanımı, EN
12600’e göre (NPD olabilir)
- Kullanımda emniyet /
Uygulama:
Soyguna karşı
dayanıklılık: Tahrip olma özelliği ve darbeye
dayanım, EN 356’ya göre (NPD olabilir)
- Kullanımda emniyet /
Uygulama:
Sıcaklık değişimine ve ani
sıcaklık değişimlerine dayanıklılık – Temel cam
ürün standardlarına göre
- Kullanımda emniyet /
Uygulama:
Rüzgar, kar, kalıcı veya
maruz kaldığı yüke dayanım – Ulusal yasaya göre
(NPD olabilir)
- Gürültüye karşı
koruma:
EN 12758’e göre
sınıflandırma (NPD olabilir)
- Enerji tasarrufu ve ısı
muhafazası:
EN 673, EN 674, EN 675’e
göre ısıl özellikler (NPD olabilir)
- Enerji tasarrufu ve ısı
muhafazası:
EN 410’a göre ışık
geçirgenliği ve yansıtma (NPD olabilir)
- Enerji tasarrufu ve ısı
muhafazası:
EN 410’a göre güneş
enerjisi özellikleri (NPD olabilir)
- Dayanıklılık:
Ürün
standardına göre tayin edilmelidir.
- Ürüne özgü
özellikler:
Ürün standardına göre
tayin edilmelidir. (Uygunluk beyan edilmelidir)
|
| |
| 12. Cam ticareti
yapanlar CE İşaretlemesi için ne
yapmalı? |
| |
|
Topluluğumuz üretimi temel cam
ürünler, örneğin float cam, desenli cam, kaplamalı
camlar, cam ticareti yapan müşterilerimizin CE
İşaretleme kapsamında ihtiyaç duyabileceği bilgi
ve belgelerle piyasaya arz edilmektedir. Ürün
testi sonuçlarının ve/veya herhangi bir performans
özelliğine ilişkin beyan edilen değerin
doğrulanmasına ihtiyaç yoktur. Ancak
müşterilerimizin aşağıda özetlenen hususlara ve
yayınlanan prosedüre (PRO-CE-009T) dikkat etmeleri
gerekmektedir. |
| |
- Eğer müşteri montaj veya nihai ürüne yönelik
(talep edilen boyutlarda yalıtım cam üniteleri,
ısıl olarak temperlenmiş emniyet camlar vb.
üretim için) kesim yapmıyorsa,
müşteri bir ön izin almaksızın CE Etiketini
çoğaltabilir.
- Eğer müşteri kesim yapar ve kendi
müşterilerine satar ise kesilen cam ürünün TS EN
572-8 no’lu standard ve TS EN 572-9 no’lu
standard içersinde yer alan Tablo A.7 ile uyumlu
olması gerekmektedir.
|
| |
| Yararlanılan
Kaynaklar |
| |
|
http://www.euroconform.com/ CE
Mark, CE Marking and CE Certification |
| |
|
http://ec.europa.eu/enterprise/construction/internal/dangsub/dangmain_en.htm |
| |
|
http://www.gepvp.be/ European
Association of Flat Glass |
| |
| CE Rehberi, İstanbul
Ticaret Odası, Yayım No:2004-13 |
| |
| |